Technologia

Fluencja a wielkość plamki: jak czytać parametry lasera do usuwania

12 września 20267 min czytaniaKristina MalininaKristina Malinina
Wiązka lasera zwężająca się do punktu ogniskowego i rosnąca plamka na kolejnych odległościach od końcówki

W skrócie

Fluencja to energia impulsu podzielona przez powierzchnię plamki, podawana w J/cm². Rośnie wprost z energią, ale spada z kwadratem średnicy: ta sama energia rozłożona na dwa razy większą plamkę daje cztery razy mniejszą fluencję. Dlatego katalogowe milidżule nic nie mówią, dopóki nie wiadomo, przy jakiej plamce są wydawane.

Dwa lasery, obok siebie, obydwa ustawione na 400 mJ. Na jednym plamka ma 4 mm, na drugim 8 mm. To nie są zbliżone ustawienia: skóra dostaje w pierwszym przypadku cztery razy więcej energii na centymetr kwadratowy niż w drugim. Ta jedna zależność tłumaczy większość nieporozumień wokół katalogowych milidżuli.

Czym jest fluencja?

Fluencja, nazywana też gęstością energii, to energia pojedynczego impulsu podzielona przez powierzchnię plamki. Podaje się ją w dżulach na centymetr kwadratowy. Energia w milidżulach mówi, ile urządzenie wydało; fluencja mówi, ile z tego przypadło na każdy centymetr kwadratowy skóry, a to jest liczba, na którą reaguje pigment i tkanka wokół niego.

Rachunek jest szkolny. Powierzchnia koła to π razy kwadrat promienia, więc plamka 4 mm ma 0,126 cm², a impuls 400 mJ daje w niej 0,4 J podzielone przez 0,126 cm², czyli około 3,2 J/cm². Nic poza tym w tej definicji nie ma i właśnie dlatego warto ją mieć w głowie przy każdej zmianie ustawień.

Dlaczego plamka zmienia tak wiele?

Bo powierzchnia rośnie z kwadratem średnicy. Dwa razy szersza plamka to cztery razy większa powierzchnia i, przy tej samej energii, cztery razy mniejsza fluencja. Poniżej ta sama energia 400 mJ rozłożona na kolejne wielkości plamki.

Ta sama energia impulsu, 400 mJ, przy różnych wielkościach plamki. Powierzchnia to π razy kwadrat promienia; fluencja to energia podzielona przez tę powierzchnię.
PlamkaPowierzchniaFluencja przy 400 mJ
2 mm0,031 cm²12,7 J/cm²
3 mm0,071 cm²5,7 J/cm²
4 mm0,126 cm²3,2 J/cm²
5 mm0,196 cm²2,0 J/cm²
6 mm0,283 cm²1,4 J/cm²
8 mm0,503 cm²0,8 J/cm²
10 mm0,785 cm²0,5 J/cm²

Stąd bierze się częsty błąd w rozmowie o sprzęcie: porównywanie samych milidżuli. Liczba energii bez podanej plamki nie opisuje zabiegu, tak jak kwota bez waluty nie opisuje ceny.

Warto przy tym wiedzieć, skąd bierze się sama plamka. W Ultra, Edge i Pico nie ustawia się jej pokrętłem: wiązka zwęża się do punktu ogniskowego, a potem znowu rozbiega, więc zakres 2–10 mm z karty produktowej to zakres odległości końcówki od skóry. Wynika z tego rzecz, która w gabinecie kosztuje najwięcej nieporozumień: przy nie zmienionym ustawieniu energii samo odsunięcie ręki o centymetr zmienia plamkę, a z nią fluencję. Dlatego zasada stałej odległości nie jest kwestią estetyki ruchu, tylko powtarzalności dawki.

Ile energii potrzeba przy danej plamce?

To samo równanie czytane od drugiej strony. Jeśli chcesz utrzymać wybraną fluencję, zwiększenie plamki wymaga czterokrotnie większej energii przy każdym podwojeniu średnicy.

Energia impulsu potrzebna do uzyskania danej fluencji. Wartości policzone z powierzchni plamki, zaokrąglone do pełnych milidżuli.
PlamkaDla 2 J/cm²Dla 3 J/cm²
2 mm63 mJ94 mJ
4 mm251 mJ377 mJ
6 mm565 mJ848 mJ
8 mm1005 mJ1508 mJ
10 mm1571 mJ2356 mJ

Ostatni wiersz jest pouczający: 3 J/cm² w plamce 10 mm wymaga ponad dwóch dżuli w impulsie. Żaden laser Nd:YAG w tej klasie urządzeń tyle nie wydaje, więc duża plamka zawsze oznacza pracę przy niższej fluencji, a nie przy tej samej co przy plamce małej.

Co to znaczy dla Ultra, Edge i Pico?

Podstawmy energie, które podajemy w kartach naszych urządzeń. Wynik mówi, do jakiej największej plamki dane urządzenie utrzyma jeszcze 2 J/cm², jeśli wyda całą swoją katalogową energię.

Górna granica policzona z katalogowej energii maksymalnej, nie pomiar. Realne ustawienie robocze jest niższe.
Urządzenie i falaEnergia maksymalnaPlamka przy 2 J/cm²
Modestic Ultra, 1064 nm450 mJdo około 5,4 mm
Modestic Edge, 1064 nm1200 mJdo około 8,7 mm
Modestic Edge, 532 nm500 mJdo około 5,6 mm
Modestic Pico, 1064 nm500 mJdo około 5,6 mm
Modestic Pico, 532 nm250 mJdo około 4,0 mm
Głowica barwnikowa, 585 i 650 nm100 mJdo około 2,5 mm

Dwie rzeczy warto z tej tabeli wyjąć. Pierwsza: różnica między urządzeniem kompaktowym a stacjonarnym nie polega na tym, że jedno „ma więcej mocy”, tylko na tym, jak dużą plamką można pracować bez schodzenia z fluencji, a to przekłada się wprost na czas sesji przy dużej powierzchni. Skąd bierze się energia impulsu, rozpisaliśmy przy dwóch prętach Nd:YAG.

Druga: fala 532 nm ma zawsze niższą energię niż 1064 nm w tym samym urządzeniu, bo powstaje z niej przez podwojenie częstotliwości. Przy czerwieniach i pomarańczach pracuje się więc mniejszą plamką, nie dlatego, że tak jest wygodniej, tylko dlatego, że inaczej fluencja spada poniżej wartości, przy której cokolwiek się dzieje.

Czy większa plamka sięga głębiej?

Zabieg usuwania tatuażu laserem pikosekundowym Modestic Pico

Standardowe uzasadnienie brzmi: tak, bo wiązka o większej średnicy mniej traci na rozpraszaniu w skórze, więc większa część energii dociera głębiej. To rozumowanie jest powszechne i stoi za doborem plamki w wielu protokołach.

Uczciwie trzeba jednak dodać, że bezpośredni pomiar tego nie potwierdził. W badaniu ex vivo z 2026 roku na 100 próbkach ludzkiej skóry, z miernikiem energii umieszczonym pod próbką, zmiana plamki lasera długoimpulsowego 1064 nm w zakresie 3, 5 i 7 mm nie zmieniła istotnie energii docierającej pod skórę. Średnie tłumienie energii impulsu wyniosło 60,1 % niezależnie od plamki. Badanie dotyczyło lasera długoimpulsowego stosowanego przy naczyniach, a nie Q-Switcha przy tatuażu, więc nie przenosi się wprost, ale wystarcza, żeby nie traktować zysku głębokości jako pewnika.

Praktyczny wniosek jest taki: plamkę dobieraj do tego, co możesz policzyć, czyli do fluencji i do powierzchni, którą masz pokryć. Co dzieje się z wiązką głębiej w skórze i dlaczego kolejne sesje idą wolniej, opisaliśmy w tekście o granicach pojedynczego urządzenia.

Czego nie przeczytasz z katalogu?

Trzy rzeczy, których w tabeli parametrów nie ma, a które zmieniają jej odczytanie.

Energia maksymalna nie jest dostępna przy każdej plamce. Karty produktowe podają jedną liczbę, największą, a urządzenia nie wydają jej w całym zakresie plamki. Dlatego wartości z tabeli wyżej są granicami, a nie ustawieniami roboczymi, i dlatego nie publikujemy tabeli energii dla każdej plamki, dopóki nie pochodzi ona z pomiaru.

Ekran pokazuje wartość ustawioną, nie wydaną. Rzeczywistą energię pokazuje miernik, a jedyny moment, w którym ktoś ją mierzy, to przegląd okresowy. Urządzenie, które oddaje kilkanaście procent mniej, niż deklaruje, wygląda na ekranie normalnie, a w gabinecie objawia się jako słabsze efekty przy tych samych ustawieniach.

Stabilność energii opisuje rozrzut między impulsami. W naszej ofercie jest to 10–15 % przy Ultra, 3–5 % przy Edge i 1–3 % przy Pico. Im bliżej granicy fluencji pracujesz, tym bardziej ten rozrzut decyduje, czy kolejny impuls jeszcze rozbija pigment, czy już tylko grzeje skórę.

Jak ustawiać to w gabinecie?

Fluencja jest liczbą pomocniczą, a nie celem samym w sobie. Celem jest reakcja skóry, którą widzisz: natychmiastowe zbielenie obszaru bez uszkodzenia naskórka. Liczby porządkują drogę do niej i pozwalają powtórzyć ustawienie przy następnej sesji.

  • Zapisuj w karcie plamkę i energię, a nie samą energię. Bez plamki zapis nie pozwala odtworzyć sesji.
  • Zmieniając plamkę, przelicz energię, zamiast zostawiać poprzednią. Przejście z 4 mm na 6 mm to ponad dwukrotny spadek fluencji.
  • Trzymaj stałą odległość od skóry i kontroluj ją celownikiem, bo to ona ustawia plamkę. Ręka, która w trakcie przejścia unosi się o centymetr, zmienia dawkę bez dotykania ustawień.
  • Większą plamką pracuj tam, gdzie liczy się pokrycie powierzchni, mniejszą przy opornych fragmentach, pamiętając, że przy tej samej energii fluencja rośnie tam bardzo szybko.
  • Nie nadrabiaj energią tego, co wynika z pigmentu albo z głębokości. Skutki takiej próby opisaliśmy w tekście o powikłaniach.

Nasza opinia: zapisuj plamkę razem z energią przy każdej sesji, nawet jeśli pracujesz zawsze tak samo. To jedna dodatkowa liczba w karcie, a bez niej po trzech miesiącach nie odtworzysz ustawienia, przy którym pigment ruszył. Nie zgodzi się z tym ktoś, kto pracuje jednym ustawieniem na wszystkich przypadkach; wtedy zapis faktycznie niczego nie wnosi, ale i sam taki sposób pracy jest osobnym problemem.

Źródła

  • Anderson RR, Parrish JA. Selective photothermolysis: precise microsurgery by selective absorption of pulsed radiation. Science 1983;220(4596):524–527.
  • Grill MH i wsp. Spot size variation and skin interaction of long-pulse 1064 nm Nd:YAG laser used for varicose veins treatment: a prospective, randomized, assessor-blinded ex vivo study. Phlebology 2026, doi:10.1177/02683555261478721.
  • Park S, Hyeon J, So H. Strategic selection of multi-parametric laser settings and clinical endpoints in dermatology: an engineering-to-clinical review. Lasers Med Sci 2026;41:137.
  • Bigge S. Beyond 532 and 1064 nm: the role of 785 nm Ti:Sapphire picosecond lasers as a complementary platform in tattoo and pigment treatment. Cureus 2026;18(7):e113448.
  • Kream E i wsp. Laser removal of eyeliner and eyebrow tattoos: chart review, experiences, and learnings. J Clin Aesthet Dermatol 2023;16(11):47–49.

Parametry naszych urządzeń pochodzą z kart produktowych Ultra, Edge i Pico.

poznaj moduł o parametrach w kursie Removal 360°

Najczęstsze pytania

Czym jest fluencja w laserze do usuwania tatuaży?

To gęstość energii, czyli energia pojedynczego impulsu podzielona przez powierzchnię plamki, podawana w dżulach na centymetr kwadratowy. Energia mówi, ile laser wydał; fluencja mówi, ile z tego przypadło na każdy centymetr kwadratowy skóry. O reakcji pigmentu i skóry decyduje ta druga liczba.

Jak policzyć fluencję z energii i wielkości plamki?

Podziel energię impulsu przez powierzchnię plamki. Powierzchnia koła to π razy kwadrat promienia, czyli dla plamki 4 mm jest to 0,126 cm². Impuls 400 mJ, czyli 0,4 J, daje w tej plamce 0,4 podzielone przez 0,126, czyli około 3,2 J/cm². Ta sama energia w plamce 8 mm daje już tylko 0,8 J/cm².

Dlaczego większa plamka wymaga większej energii?

Bo powierzchnia rośnie z kwadratem średnicy. Plamka 8 mm ma cztery razy większą powierzchnię niż 4 mm, więc żeby utrzymać tę samą fluencję, potrzebuje czterokrotnie większej energii. Przy 2 J/cm² jest to 251 mJ dla 4 mm i 1005 mJ dla 8 mm.

Jaką fluencję osiągają lasery Modestic?

Z katalogowej energii maksymalnej wynika górna granica: 450 mJ w Modestic Ultra wystarcza na 2 J/cm² do plamki około 5,4 mm, 1200 mJ w Modestic Edge przy 1064 nm do około 8,7 mm, a 500 mJ w Modestic Pico przy 1064 nm do około 5,6 mm. To są granice policzone z energii maksymalnej, a nie wartości robocze.

Czy ekran lasera pokazuje rzeczywistą energię impulsu?

Pokazuje wartość ustawioną, a nie wydaną. Rzeczywistą energię mierzy się miernikiem i w naszej praktyce serwisowej robi się to raz w roku na przeglądzie okresowym. Urządzenie rozjechane o kilkanaście procent nadal wygląda na ekranie poprawnie.

Kristina Malinina
Kristina Malinina
Specjalistka laserowego usuwania pigmentu
Udostępnij